GIÁO DỤC CÔNG DÂN 8

Bài 3:
LAO ĐỘNG CẦN
CÙ, SÁNG TẠO
Giáo viên:

Mục tiêu bài học
Nêu được khái niệm cần cù, sáng tạo trong lao động và một số biểu hiện
của cần cù, sáng tạo trong lao động.
Giải thích được ý nghĩa của cần cù, sáng tạo trong lao động.
Thể hiện được sự cần cù, sáng tạo trong lao động của bản thân.
Trân trọng những thành quả lao động; quý trọng và học hỏi những tấm
gương cần cù, sáng tạo trong lao động; phê phán những biểu hiện chây
lười, thụ động trong lao động.

Hoạt động 1

KHỞI ĐỘNG

Em hãy đọc và nêu ý nghĩa của các câu tục ngữ sau:

– “Cái khó ló cái khôn”.
– “Một phút nghĩ hay hơn cả ngày quần quật”.

– “Cần cù bù thông minh”.
– “Có công mài sắt, có ngày nên kim”.

Hoạt động 2

KHÁM
PHÁ

Nhiệm vụ 1
Em hãy đọc thông tin “GIÁO SƯ – BÁC SĨ NÔNG HỌC
LƯƠNG ĐỊNH CỦA – MỘT NHÀ KHOA HỌC, MỘT TRÍ
THỨC TIÊU BIỂU TRONG THỜI ĐẠI HỒ CHÍ MINH” trong
SGK tr. 17,18 và trả lời câu hỏi:

 Em có suy nghĩ gì về cách làm việc của Giáo
sư – Bác sĩ Nông học Lương Định Của?
 Theo em, thế nào là cần cù, sáng tạo trong
lao động?

+ Giáo sư - Bác sĩ Nông học Lương Định Của
luôn chăm chỉ, cần mẫn làm việc và ông
không ngừng nghiên cứu để lai tạo ra nhiều
giống cây trồng mới, cải tiến phương thức
canh tác trong nông nghiệp.
+ Những cống hiến của Giáo sư - Bác sĩ
Nông học Lương Định Của đã đem lại những
thành quả to lớn, như: đem đến một cuộc
cách mạng trong nông nghiệp ở Việt Nam;
đào tạo, bồi dưỡng thêm nhiều nhân tài cho

+ Sự chăm chỉ, miệt mài và sáng tạo trong lao
động và học tập của Giáo sư - Bác sĩ Nông
học Lương Định Của chính là tấm gương
sáng cho thế hệ trẻ chúng ta noi theo.

Nhiệm vụ 2
Em hãy đọc thông tin về Tiến sĩ
Nguyễn Thị Hiệp trong SGK tr. 18,
19 và thực hiện yêu cầu:

 Em hãy chỉ ra biểu hiện
của lao động cần cù, sáng
tạo của nhân vật trong
thông tin.
 Em hãy cho biết ý nghĩa
của sự cần cù, sáng tạo
trong lao động.

+ Cần cù, sáng tạo là phẩm chất cần thiết, là
điều kiện giúp con người nâng cao vốn hiểu
biết, rèn luyện các kĩ năng, tiết kiệm thời
gian và đạt hiệu quả cao trong công việc,
góp phần xây dựng quê hương, đất nước.
+ Người có tinh thần cần cù, sáng tạo trong
học tập, lao động,… sẽ luôn được mọi
người yêu mến, quý trọng.

Nhiệm vụ 3
Em hãy đọc các trường hợp trong SGK tr. 19 và trả lời câu hỏi
– Em có nhận xét gì về việc
làm của bạn Ninh và bạn
Hải? Việc làm của hai bạn
mang lại ý nghĩa gì?
– Em đã làm gì để thể hiện
sự cần cù, sáng tạo trong
lao động?

Trường hợp 1
Bạn Ninh và bạn Hải là học sinh lớp 8,
rất chăm chỉ, cần mẫn học tập. Ngoài giờ
học, cả hai bạn còn tham gia các hoạt
động ngoại khoá và làm đồ thủ công
mang bán. Thu nhập có được từ những
hoạt động trên, hai bạn đã gửi vào quỹ
khuyến học của trường để chia sẻ với
các bạn học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

- Những việc làm thể hiện sự cần cù, sáng tạo trong lao
động của bản thân em:
+ Thường xuyên giúp đỡ bố mẹ những công việc phù hợp
với sức khỏe, lứa tuổi, như: quét dọn nhà cửa, rửa bát,
nấu những món ăn đơn giản, chăm sóc em,…
+ Luôn cố gắng hết mình để hoàn thành những nhiệm vụ
được giao.
+ Suy nghĩ, tìm tòi những phương pháp học tập mới, khoa
học và hiệu quả hơn. Ví dụ như: tổng kết kiến thức đã học
bằng sơ đồ tư duy; học tiếng Anh thông qua việc đọc
truyện tranh song ngữ,…
+ Tái chế các phế liệu thành đồ thủ công để sử dụng hoặc
đem bán. Ví dụ: làm ống đựng đồ dùng học tập từ bìa

Trường hợp 2
Phong trào đan nan tre để làm ra các
sản phẩm phục vụ xuất khẩu phát triển
khá mạnh ở quê bạn K. Gần đây, bạn
K cũng tập làm thử. Thế nhưng, cứ
mỗi lần đan nan tre, bàn tay của bạn
K lại bị đau. Chỉ làm được vài phút,
bạn K lại chán nản và bỏ ngang công
việc. Đã ba ngày trôi qua, bạn K vẫn
chưa làm được một sản phẩm nào
hoàn chỉnh.

– Em nhận xét gì về thái độ
của bạn K trong lao động?
– Theo em, bạn K nên thay
đổi như thế nào? Vì sao?

- Nhận xét: bạn K còn thiếu tính kiên trì và
sáng tạo trong lao động.
- Lời khuyên cho bạn K:
+ Chăm chỉ, nỗ lực, quyết tâm thực hiện mục
tiêu đã đề ra.
+ Suy nghĩ để tìm ra phương pháp làm việc
hiệu quả hơn để có thể: tăng tốc độ và khắc
phục tình trạng đau tay,…
+ Học hỏi thêm kinh nghiệm đan nan tre từ
những người xung quanh.

TỔNG
KẾT

Cần cù là chăm chỉ, chịu khó một cách thường xuyên trong công việc.
Biểu hiện của cần cù là làm việc thường xuyên, đều đặn, không ngừng
nỗ lực vượt qua khó khăn, thử thách.

Sáng tạo là say mê nghiên cứu, tìm tòi trong lao động. Biểu hiện của
sáng tạo là luôn suy nghĩ, tìm và phát hiện ra cách làm mới hiệu quả để
đem lại kết quả cao hơn trong công việc.

TỔNG
KẾT
Cần cù, sáng tạo là phẩm chất
cần thiết, là điều kiện giúp con người nâng cao
vốn hiểu biết, rèn luyện các kĩ năng, tiết kiệm thời gian và đạt hiệu quả cao trong
công việc; góp phần xây dựng quê hương, đất nước và được mọi người yêu
quý, tôn trọng.

Để rèn luyện sự cần cù, sáng tạo, học sinh cần chăm chỉ, nỗ lực, vượt qua khó
khăn, thử thách, tìm ra những cách thức làm việc phù hợp để đạt hiệu quả cao
trong công việc. Bên cạnh đó, chúng ta cần trân trọng thành quả lao động, quý
trọng và học hỏi những tấm gương cần cù, sáng tạo; phê phán biểu hiện chây
lười, thụ động trong lao động.

Hoạt động 3

LUYỆN
TẬP

Nhiệm vụ 1
Có quan điểm cho rằng:
“Cần cù, sáng tạo không phải do bẩm sinh mà
là kết quả của sự rèn luyện”.
Em hãy xây dựng và trình bày bài thuyết trình
để thể hiện suy nghĩ của mình.

Để thành công trong cuộc sống, mỗi con người cần hình thành và rèn luyện cho mình nhiều đức
tính tốt đẹp. Một trong những đức tính cần có là tính cần cù và sáng tạo trong học tập, lao động.
Đặc biệt là đối với lứa tuổi học sinh, những con người trẻ tuổi đang từng ngày kiên trì rèn luyện
mình trên ghế nhà trường.
  Cần cù là chăm chỉ, chuyên cần, chịu khó trong công việc. Biểu hiện của cần cù là làm việc
thường xuyên, đều đặn, không ngừng nỗ lực vượt qua khó khăn, thử thách. Sáng tạo là say mê
nghiên cứu, tìm tòi trong lao động. Sự sáng tạo được thể hiện qua những hành động, như: luôn
suy nghĩ, tìm và phát hiện ra cách làm mới hiệu quả để đem lại kết quả cao hơn trong công việc.
  Cần cù, sáng tạo là phẩm chất cần thiết, là điều kiện giúp con người nâng cao vốn hiểu biết,
rèn luyện các kĩ năng, tiết kiệm thời gian và đạt hiệu quả cao trong công việc, góp phần xây dựng
quê hương, đất nước. Người có tinh thần cần cù, sáng tạo trong học tập, lao động,… sẽ luôn được
mọi người yêu mến, quý trọng.
  Để rèn luyện sự cần cù, sáng tạo, trước hết, chúng ta phải có ý thức tự rèn luyện bản thân tốt
đẹp theo chuẩn mực xã hội. Từ ý thức đi đến hành động cụ thể trong công việc và trong đời sống
thường ngày. Trong học tập, phải biết tuân thủ nội quy, kỉ luật trường lớp. Đi học chuyên cần, đều
đặn, không trốn tiết hay viện lí do để nghỉ học. Gặp bài học khó không nản chí mà phải tìm cách
thấu hiểu và giải quyết cho kì được. Trong lao động, phải biết tìm tòi sáng tạo. Mỗi ngày một suy
nghĩ mới sẽ làm cho cuộc sống thêm tươi vui, tinh thần vững mạnh. Chăm chỉ làm việc nhà, không
ngại khó, tiết kiệm… Tích cực giúp đỡ người khác. Trong việc rèn luyện thân thể, luôn kiên trì tập
thể dục thể thao. Tích cực cùng mọi người giữ gìn vệ sinh, bảo vệ môi trường sống lành mạnh,
tiến bộ…

A.
Bạn H luôn cố gắng,
nỗ lực trong học tập
và tích cực tham gia
các câu lạc bộ của
trường.

C.
Trong hoạt động thảo
luận nhóm, bạn P rất
ít khi thực hiện các
nhiệm vụ được giao
và hay ỷ lại bạn bè.

B.
Tuy đã giải được bài
toán nhưng bạn M vẫn
cố gắng suy nghĩ để
tìm thêm các cách giải
khác hay hơn.

D.
Mỗi tuần, bạn T cùng
nhóm bạn trong Câu lạc
bộ Cây cọ nhí vẽ những
bức tranh về bảo vệ
môi trường, an toàn
giao thông bằng bút sáp
tái sử dụng.

Nhiệm vụ 2
Em hãy chỉ ra những việc làm thể
hiện sự cần cù, sáng tạo và những
việc làm không thể hiện sự cần cù,
sáng tạo trong lao động. Vì sao?

Nhiệm vụ 3

Em hãy đọc tình huống sau và trả lời câu hỏi.
Bạn V là học sinh lớp 8A và khá năng nổ trong học tập. Dù học trực tiếp
hay trực tuyến, bạn V vẫn tham gia đầy đủ, nghiêm túc. Trong thời gian
học trực tuyến, bạn V đã tự tìm hiểu các phần mềm ứng dụng để nâng cao
hiệu quả học tập và chia sẻ với các bạn. Trong khi đó, bạn M là bạn học
cùng lớp với bạn V, lại thường xuyên chơi điện tử trong các giờ học trực
tuyến. Khi bạn V góp ý thì bạn M cho rằng: “Mình thấy bạn tốn thời gian
tìm hiểu vô ích. Không cần thiết phải áp dụng các phần mềm thì vẫn học
được mà. Học trực tuyến có ai kiểm tra kĩ đâu mà lo”.

Em có đồng ý với đánh giá của bạn M
về bạn V không? Vì sao?

Em có lời khuyên gì với những
bạn chưa có thói quen cần cù,
sáng tạo trong lao động?

Nhiệm vụ 4
Em hãy kể tên những việc làm cụ thể để
thể hiện sự cần cù, sáng tạo của bản thân
trong học tập và cuộc sống.

Hoạt động
4

VẬN
DỤNG

Nhiệm vụ 1
Em hãy cùng nhóm bạn thực hiện một sản
phẩm (viết lời cho đoạn nhạc, sáng tác bài
thơ, vè, điệu lí,...) có nội dung là những kiến
thức cần ghi nhớ của một bài học trong môn
học thuộc chương trình lớp 8. Sau đó, chia sẻ
với các bạn để cùng nhau áp dụng.

Nhiệm vụ 2
Em hãy sưu tầm câu chuyện về tấm gương
cần cù, sáng tạo trong lao động. Từ đó, xây
dựng kế hoạch rèn luyện cho bản thân.

Tạm biệt và hẹn
gặp lại các em ở
bài học tiếp theo.