PHÒNG GD&ĐT………..
TRƯỜNG THCS ………….……

Chương VI: MỘT SÔ YẾU TỐ THỐNG KÊ VÀ XÁC SUẤT
§ 1: THU THẬP VÀ PHÂN LOẠI DỮ LIỆU
Tiết 2
Giáo viên:

HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU

TRÒ CHƠI “TÌM ĐIỂM KHÔNG HỢP LÍ”

Em hãy tìm điểm không hợp lí của dữ liệu.

Câu 1:
Bạn lớp trưởng thống kê các bạn đăng kí câu lạc bộ của lớp 8A sĩ số 45 học
sinh như sau: 18 bạn đăng kí CLB cầu lông, 10 bạn đăng kí CLB bóng bàn, 6
bạn đăng kí CLB khiêu vũ, 30 bạn đăng kí CLB bóng đá. Mỗi bạn chỉ đăng
kí 1 CLB.
Giải:
Tổng số học sinh đăng kí là 64 lớn hơn nhiều so với sĩ số lớp là 45.

Câu 2:
Cô giáo ghi lại chiều cao của các bạn nữ tổ 1 lớp 8A như sau:
An cao 160cm, Bình cao 164cm, Dương cao 190cm, Hiền cao 165cm,
Vân cao 170cm.
Giải:
Chiều cao của bạn Dương là 190cm không phù hợp với một HS lớp 8
thông thường.

Câu 3:
Bạn Hạnh ghi lại số liệu từ trang web https://gso.gov.vn về tỉ lệ tăng dân số
của các tỉnh, thành phố vùng Đông Nam Bộ năm 2019. Tỉ lệ tăng dân số năm
2019 các tỉnh, thành phố ở Việt Nam đều dưới 6%.
Tỉnh/Thành phố
Bà Rịa – Vũng Tàu
Bình Phước
Bình Dương
Đồng Nai
Tây Ninh

Tỉ lệ tăng dân số (%)
1,22
1,31
14,74
1,92
0,95

Giải:
Tỉnh Bình Dương có tỉ lệ tăng dân số là 14,74% lớn hơn 6%.

STT
1
2
3
4

Tên
Nguyễn Văn Dương
Chu Thị Thu Hằng
Phạm Thị Mai Hương
Ngô Đức Tiến

Email
Vanduong08@gmail.com
thuhang_chu.vn
maihuongpt@yahoo.com
Ductienngo2008@gmail.com

b) Kết quả 5 bài kiểm tra môn Toán của bạn Dũng lần lười là: 8; -6; 7; 5; 9.

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

*HĐ3: Tìm hiểu không hợp lí trong những dữ liệu cho dưới đây.
a) Danh sách email của các bạn trong đội văn nghệ lớp 8C như sau:

Trả lời:

định dạng của email.
b) Dữ liệu -6 không hợp lí vì kết quả một bài kiểm tra phải là số không
âm.

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

a) Dữ liệu thuhang_chu.vn là không hợp lí vì dữ liệu đó không đúng với

Giải
Kết luận mà công ty may nêu ra là không hợp lí vì đối tượng hỏi ý kiến chỉ
là những học sinh lớp 6 không đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ học sinh
của trường trung học cơ sở (ở các khối lớp 6, 7, 8, 9)

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

VD3: Để chuẩn bị cho năm học mới, một công ty may thiết kế mẫu đồng
phục cho học sinh của một trường trung học cơ sở. Công ty đã hỏi ý kiến
của 50 học sinh lớp 6 về mẫu đồng phục đã thiết kế và nhận được kết quả là
có 40 học sinh thích mẫu đồng phục đó. Từ đó, công ty đưa ra kết luận rằng
có 80% số học sinh của trường thích mẫu đồng phục đó. Theo em, công ty
may đưa ra kết luận như thế thì có hợp lí không? Vì sao?

Để đánh giá tính hợp lí của dữ liệu, ta cần đưa ra các tiêu chí
đánh giá, chẳng hạn như dữ liệu phải:
- Đúng định dạng;
- Nằm trong phạm vi dự kiến;
- Phải có tính đại diện đối với vấn đề cần thống kê.

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

*Nhận xét:

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

HĐ3: Bạn Châu vẽ biểu đồ hình quạt tròn như ở Hình 1 để biểu diễn tỉ
lệ các loại sách trong thư viện: Khoa học (KH); Kĩ thuật và Công nghệ
(KT – CN); Văn học và Nghệ thuật (VH – NT); Sách khác. Hỏi những
số liệu mà bạn Châu nêu ra trong biểu đồ hình quạt tròn ở Hình 1 đã
chính xác chưa? Vì sao?

Những số liệu bạn Châu nêu ra trong biểu đồ hình quạt tròn ở Hình 1
là chưa chính xác. Vì tổng tất cả tỉ lệ của các số liệu thành phần là
95% không phải 100%.

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Trả lời:

Lớp

Sĩ số

8A
8B
8C
8D

40
38
40
39

Số học sinh đăng kí tham gia hoạt động
ngoại khóa
35
39
35
36

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

HĐ3: Một trường trung học cơ sở cho học sinh khối lớp 8 đăng kí tham
gia hoạt động ngoại khóa. Bảng 3 thống kê số lượng học sinh đăng kí
tham gia hoạt động ngoại khóa của từng lớp. Số liệu nào trong Bảng 3
là không hợp lí? Vì sao?

Ta thấy sĩ số lớp 8B là 38 (học sinh), nhưng số học sinh của lớp đó
đăng kí tham gia hoạt động ngoại khóa là 39 (học sinh). Vì thế, trong
hai số liệu 38 và 39 của lớp 8B có ít nhất một số liệu là không hợp lí.

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Trả lời:

Một cửa hàng có 16 nhân viên (mỗi nhân viên chỉ làm một ca). Quản lí cửa
hàng thống kê như sau:
Ca 1: gồm 6 nhân viên.
Ca 2: gồm 6 nhân viên.
Ca 3: gồm 5 nhân viên.
Hỏi những số liệu mà quản lí cửa hàng nêu ra đã chính xác chưa? Vì sao?

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

*Luyện tập 3 (SGK trang 6):

Tổng số nhân viên của cửa hàng là 16, mỗi nhân viên
chỉ làm 1 ca, mà quản lí thống kê tổng 3 ca có 6 + 6 +
5 = 17 là không hợp lí.

CHOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN
THỨC

Giải

Dạng 1: Phân loại các dữ liệu
HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Bài 1 SGK trang 7
Sau khi tìm hiểu về các đại dương trên Trái Đất từ trang web
https://vi.wikipedia.org, bạn Thanh thu được những dữ liệu thống kê sau:
- Năm đại dương là: Thái Bình Dương; Đại Tây Dương; Ấn Độ Dương; Bắc
Băng Dương; Nam Đại Dương.
- Diện tích (đơn vị: triệu km2) của năm đại dương đó lần lượt là 165,25;
106,4; 75; 14,09; 20,3.
Hãy phân loại các dữ liệu đó dựa trên tiêu chí định tính và định lượng.

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Giải:
- Dữ liệu định tính: Tên của năm đại dương là: Thái Bình Dương; Đại Tây
Dương; Ấn Độ Dương; Bắc Băng Dương; Nam Đại Dương.
- Dữ liệu định lương: Diện tích của năm đại dương là: 165,25; 106,4; 75;
14,09; 20,3.

Dạng 2: Phân nhóm dữ liệu theo tiêu chí
Bài 2 SGK trang 7: Để học tốt môn ngữ văn lớp 8. bạn Dung dự định đọc
những văn bản văn học sau:
Đất rừng phương Nam (Đoàn Giỏi); Hai vạn dặm dưới đáy biển (J.Verne); Buổi
học cuối cùng (A. Daudet); Cô bé bán diêm (H. Andersen); Truyện Kiều
(Nguyễn Du); Lục Vân Tiên (Nguyễn Đình Chiểu); Sherlock Holmes (A.
Doyle); Tre Việt Nam (Nguyễn Duy); Thu hứng (Đỗ Phủ); Tự tình (Hồ Xuân
Hương); Qua đào Ngang (Bà Huyện Thanh Quan); Khóc Dương Khuê (Nguyễn
Khuyến); Cảnh vui của nhà nghéo (Tản Đà); Bếp lửa (Bằng Việt); Những ngày
thơ ấu (Nguyên Hồng); chèo Quan âm Thị Kính; tuồng Nghêu Sò Ốc Hến;
Romeo và Julie (W. Shakespeare).
Hãy phân nhóm những văn bản văn học nêu trên theo những tiêu chí sau:

Dạng 2: Phân nhóm dữ liệu theo tiêu chí
Bài 2 SGK trang 7:
Bảng 4
Truyện

Tên tác phẩm, tác giả (liệt kê cụ thể)

Thơ

Tên tác phẩm, tác giả (liệt kê cụ thể)

Kí

Tên tác phẩm, tác giả (liệt kê cụ thể)

Kịch bản văn học

Tên tác phẩm, tác giả (liệt kê cụ thể)

Thơ

Truyện Kiều (Nguyễn Du); Thu hứng (Đỗ Phủ); Tự tình (Hồ Xuân
Hương); Khóc Dương Khuê (Nguyễn Khuyến); Bếp lửa
(Bằng Việt)

Kí Tre Việt Nam (Nguyễn Duy)
Kịch Lục Vân Tiên (Nguyễn Đình Chiểu); Qua đào Ngang (Bà Huyện
bản văn Thanh Quan); Cảnh vui của nhà nghéo (Tản Đà); Những ngày thơ
học ấu (Nguyên Hồng); chèo Quan âm Thị Kính; tuồng Nghêu Sò Ốc
Hến

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Giải:
Truyện Đất rừng phương Nam (Đoàn Giỏi); Hai vạn dặm dưới đáy biển
(J.Verne); Buổi học cuối cùng (A. Daudet); Cô bé bán diêm (H.
Andersen); Sherlock Holmes (A. Doyle); Romeo và Julie (W.
Shakespeare)

Dạng 3: Xác định tính hợp lí của dữ liệu
Bài 3 SGK trang 8
Để chuẩn bị đưa ra thị trường mẫu xe ô tô mới, một hãng sản xuất xe ô tô tiến
hành thăm dò màu sơn mà người yêu thích. Hãng sản xuất xe đó đã hỏi ý kiến
của 100 người mua xe ở độ tuổi từ 20 đến 30 và nhận được kết quả là: 45 người
thích màu đen, 20 người thích màu trắng, 35 người thích màu đỏ. Từ đó, hãng
sản xuất xe đưa ra quảng cáo sau: 45% số người mua chọn xe màu đen, 20% số
người ma chọn xe màu trắng. Theo em, hãng sản xuất xe đưa ra kết luận như
trong quảng cáo trên thì có hợp lí không? Vì sao?

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Giải:
Kết luận mà hãng sản xuất xe nêu ra là không hợp lí vì đối tượng hỏi ý kiến
của 100 người mua xe ở độ tuổi từ 20 đến 30 không đảm bảo tính đại diện
cho tất cả mọi người.

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Hái xoài cho thỏ” theo
hình thức cá nhân
TRÒ CHƠI “Hái xoài cho thỏ”
Luật chơi
- HS chọn 1 trái xoài, GV ấn vào trái xoài có số tương ứng sẽ đưa đến một
câu hỏi.
- Sau khi HS chọn được đáp án đúng, GV ấn vào biểu tượng con thỏ góc dưới
bên phải Slide, sẽ quay về silde cây xoài ban đầu sau, GV ấn vào trái xoài có
số ban đầu HS chọn, trái xoài sẽ rơi xuống.

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Hái xoài
cho
thỏ

5

113
3
254

STT

Tuổi

Giới tính

Sở thích

1

14

Nam

Không thích

2

13

Nam

Rất thích

3

15

Nữ

Không thích

Dữ liệu trong bảng thống kê theo tiêu chí định tính là:
A. Giới tính, Sở thích.
B. Tuổi, Giới tính.

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Câu 1: Tìm hiểu về sở thích đối với môn chạy nhanh của 3 bạn
học sinh một trường THCS được cho bởi bảng thống kê sau:

THCS trong đợt dịch vừa qua, ta dùng phương pháp nào để
thu thập dữ liệu?
A. Lập phiếu hỏi

B. Quan sát

C. Phỏng vấn.

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Câu 2: Muốn thống kê số học sinh mắc F0 ở một trường

A. Quan sát
B. Làm thí nghiệm
C. Lập bảng hỏi hoặc phỏng vấn.

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Câu 3: Muốn thống kê thời gian tự học ở nhà mỗi ngày của
các bạn trong lớp, ta dùng phương pháp nào để thu thập dữ
liệu?

Bảng dữ liệu về số học sinh ở các khối lớp tham gia đại hội
"Cháu ngoan Bác Hồ"
Khối lớp
Số lượng
Tỉ lệ phần trăm

A.

37

6

7

19%

7

12

30%

8

8

22%

9

10

27%

Tổng

37

100%

B. 100%

C. 30%.

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Câu 4: Dữ liệu nào trong bảng thống kê sau không hợp lí?

Dữ liệu trên có đại diện
cho khả năng học Toán
của học sinh lớp 7C hay
không?

A. Có

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

B. Không

Nữ
Nữ
Nữ
Nữ
Nữ
Nữ
Nữ
Nữ
Nữ
Nữ

Xuất sắc
Tốt
Đạt
Đạt
Chưa Đạt
Đạt
Khá
Đạt
Chưa đạt
Khá

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Câu 5: Để đánh giá khả năng học Toán của học sinh lớp 7C, giáo
viên bộ môn đã cho một nhóm học sinh làm bài kiểm tra và thống
STT
Giới tính
Khả năng
kê kết quả trong bảng sau:

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC Ở NHÀ

- Hướng dẫn, hỗ trợ: GV giải đáp thắc mắc của HS để hiểu rõ
nhiệm vụ.
- Xem lại kiến thức và các dạng bài tập đã làm trong tiết học.
- Làm các bài tập: Bài 4, 5 SGK trang 8 và bài tập SBT.
- Chuẩn bị bài: Bài 2. Mô tả và biểu diễn dữ liệu trên các bảng,
biểu đồ.

Remember…
Safety First!
Thank you!